Dış Gebelik ( Ektopik Gebelik ) Nedir?

Dış Gebelik

Yumurtalıklar her ay döllenmek üzere yumurta üretir. Gebeliğin oluşabilmesi için yumurtalık fallop tüpüne yumurta bırakmalı ve yumurta 24 saat kadar orada kalmalıdır. Burada spermle karşılaşan yumurta döllenir ve uterusa yerleşmeden önce tüpte 3-4 gün kalır. Daha sonra uterusa yerleşerek oraya bağlanır ve gebelik burada devam eder.

Döllenen yumurt uterusa yerleşemez ve fallop tüpünde ya da karın içinde başka bir yerde büyümeye devam etmesine dış (ektopik) gebelik denir. Gebeliklerin yaklaşık olarak %2 si dış gebeliktir.

Dış Gebeliğin Belirtileri Nelerdir?

Dış gebeliğin belirtileri erken dönemdeki belirtilerle aynıdır.

  • Ağrı, mide bulantısı ve kusma olması
  • Karın bölgesinde keskin kramplar olması
  • Rektal bölgede basınç hissedilmesi
  • Karnın belirli bir tarafında oluşan şiddetli ağrı
  • Hafif ya da ağır vajinal kanamalar ve lekelenmeler olması
  • Omuz, boyun veya rektumda ağrı olması
  • Baş dönmesi veya zayıflık olması
  • Fallop tüpleri gebeliği taşıyacak kadar büyük olmadığından gebelik ilerledikçe tüplere basınçtan dolayı şiddetli kasık ve karın ağrısı hissedilir.

Dış Gebeliğin Nedenleri Nelerdir?

  • Fallop tüplerinin bir enfeksiyonu ya da enflamasyonu nedeniyle kısmen ya da tamamen bloke olması
  • Daha önce ektopik gebelik geçirilmiş olması
  • Çocuk istemi nedeniyle alınan ve yumurtaların gelişimini stümüle eden ilaçlar
  • Özellikle klamidya ve gonore gibi cinsel yolla bulaşan hastalık geçirilmiş olması
  • Tüplerle ilgili daha önceden ameliyat geçirilmiş olması
  • Endometriozis öyküsü
  • Yumurtalık kistleri ve rahimde myomların olması
  • Birden fazla sayıda kürtaj geçirilmiş olması
  • Tüp bebekle ilgili uygulanan tedaviler
  • Fallop tüplerinde doğumsal anomalilerin olması
  • Aile planlaması amacıyla fallop tüplerinin bağlanması ve sonrasında tekrar açılması
  • Anne adaylarının sigara kullanması
  • Anne adaylarının 35 yaş üzerinde olması
  • İç genital organların yaygın enfeksiyonu (rahim, tüp ve çevre dokuların iltihabı)
  • Daha önceden geçirilen karın ameliyatlarına bağlı olarak karın içi yapışıklıkların olması nedenlerinden dolayı dış gebelik oluşabilmektedir.

Dış Gebeliğin Risk Faktörleri Nelerdir?

  • Kadında geçirilmiş pelvik inflamatuvar hastalık
  • Özellikle gonore ve klamidya gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar
  • Birden fazla kürtaj işlemi geçirilmiş olması
  • Endometriozis (çikolata kisti ) olması
  • Geçirilmiş ektopik gebelik öyküsü
  • Anne adayının 35 yaşın üzerinde olması
  • Anne adayının hormonal faktörleri
  • Doğumsal fallop tüpü anomalilerinin olması
  • Anne adayının sigara içmesi nedenleri risk faktörü oluşturmaktadır.

Dış Gebelik Nasıl Teşhis Edilir?

Ektopik gebeliğin teşhisi zor olabilmektedir. Dış gebeliğin belirtileri erken dönem gebelikle benzer olduğu için sadece belirtilerle teşhis konulamaz. Bu nedenle öncelikle ultrason muayenesi gereklidir. Ultrasonda kese görünmez ise kanda gebelik testi istenir. Ayrıca tam kan sayımıda istenir. Kanda çıkan beta hcg değeri yüksek olduğu halde hala ultrasonda kese görünmüyorsa dış gebelik teşhisi konulur. Ayrıca tam kan sayımında tüplerden biri patladıysa vücutta iç kanama görülür. Bu durum tam kan sayımında fark edilebilir.

Dış Gebeliğin Yerleşim Yerleri Nerelerdir?

Dış gebelik durumlarında gebelik genellikle %95 tüplerde gerçekleşmektedir. Daha az olasılıkla rahimin tüplerle birleştiği kornuol bölge denilen bölgede, rahim ağzında, yumurtalıklarda, eski sezaryen skarı üzerinde ve batın boşluğunda yerleşebilmektedir.

 Dış Gebelik Tedavisi Nasıl Yapılır?

İlaç Tedavisi

Dış gebelik tedavisi için en önemli adım teşhistir. Erken teşhis edildiyse, batın içi kanama yoksa ve dış gebelik kesesi rüptüre olmamış, 40 mm nin altında ise anne adayına methotrexate tedavisi uygulanır. Bu ilaçla hücre büyümesi durdurulur ve oluşan hücreler küçültülür. Bu ilaç uygulamasından sonra kanda gebelik hormonlarının seviyesi takip edilir. Bu şekilde büyüme olmadığından emin olunacaktır. Hormon seviyesi düşene kadar takip edilir.

Laparoskopik Tedavi

 Hastanın fiziksel kondisyonları uygunsa, batın içe görüşü engeleyecek yoğunlukta kanama olmamışsa ve hasta hipovolemik şok gibi acil bir durumda gelmemişse cerrahi işlem laparoskopi denen kapalı yöntem ile gerçekleştirilebir.

 Dış gebelikte uygulanan cerrahi teknikler şunlardır:

 Salpingotomi

 Hastanın fallop tüpleri zarar görmemişse, tüp üzerine açılan bir kesi ile gebelik dokusu tüpten çıkarılır. Kanama kontrolü yapıldıktan sonra açılan yer açık bırakılabilir. Bu tedavi yönteminde gebe kalma şansı düşmez ancak tekrar dış gebelik geçirme riski 10 katına çıkar.

 Salpingostomi

Hastanın fallop tüpleri zarar görmemişse, ameliyata alındıktan sonra tüp üzerine yapılan bir kesiden gebelik materyali çıkarılır. Kesi yapılan tüp kısmı teğellenip bırakılır. Bu tedavi yönteminde de gebe kalma şansı düşmez ancak tekrar dış gebelik geçirme riski 10 katına çıkar.

Salpenjektomi

Hastanın fallop tüpleri gebelik materyalinden dolayı zarar görmüşse, karına açılan kesiden fallop tüpleri tamamen çıkarılır. Tüpün tamamı çıkarıldığında sonrasında gebe kalma oranı %20 azalır. Dış gebelik ameliyatları 30-60 dakika sürebilmektedir.

Dış Gebelik Sonrası Gebe Kalınabilir Mi?

Daha önce dış gebelik geçirmiş olan kadınlar, doktorlarının uygun gördüğü dinlenme süresinden sonra hamile kalıp, doğum yapabilmektedirler. Eğer yumurtalık kanallarından biri alındıysa diğer fallop tüpü işlev görebileceğinden tekrar gebe kalmanızda sıkıntı olmayacaktır. Dış gebelikten sonra kadınların %65 i tekrar gebe kalabilmektedirler.

Dış Gebelik Sonrası Tekrar Ne Zaman Gebe Kalınmalıdır?

Her gebeliğin dış gebelik olma ihtimali vardır. Dış gebelik geçirdikten sonra en az 2 ay rahmin dinlendirilmesi gereklidir. Fallop tüpleri zarar görmeden gebelik dokusu çıkarıldıysa bu 2 aylık süreçte fallop tüpleri de dinlenmiş olur. Eğer tedavi için medikal tedavi uygulandıysa 3 ay beklenilmelidir.

Bir önceki yazımız olan Boş Gebelik başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

İlginizi Çekebilecek Konular