Doğum (GEBELİK) Çatlakları

doğum çatlakları

Gebelik döneminde kadınların en çok korkuttuğu konulardan birisi de oluşabilecek çatlaklardır. Doğum çatlaklarına stria gravidarum denir. Bu çatlaklar; mor-kırmızı renkten beyaza dönüşen izlerdir. Gebelerin yarısından fazlasında bu çatlaklar görülür.  Çatlaklar en çok karın, kalça, göğüs, bacak ve bel bölgelerinde görülür. Bu çatlaklar ağrılı değillerdir ancak hafif bir kaşıntıya neden olabilirler.

Gebelik sırasında hormonların etkisinde olan ve gerilen dokularda cildin yapısını ve esnekliğini sağlayan kollajen ve elastin lifler iyice gerilir ve koparlar. Bu sebeple oluşan boşluklar, daha ince ve düzensiz yapıda olan yeni liflerin oluşumuyla telafi edilirler. Bu liflerin üzerindeki deri de daha incedir. Bu sebeple de ciltte yara izi şeklinde, gözle görülür izler kaçınılmaz olarak ortaya çıkar.

Doğum çatlakları çoğunlukla gebeliğin dördüncü ayında oluşmaya başlar. Altıncı ayda yoğunlaşır. Cilt çatlakları, ince, birbirine paralel seyreden, keskin kenarlı çizgiler şeklindedir. Ortaya çıkan çatlaklar doğumdan sonra ne yazık ki kaybolmazlar.

Gebelik çatlaklarının nedenleri nelerdir?

  • Gebelik çatlaklarının en önemli nedeni genetik faktörlerdir. Beyaz tenli kadınların %75-90’ında karın ve cilt çatlağı görülürken, siyah kadınlarda hemen hemen hiç çatlak görülmez. Asyalı kadınlarda ise daha da nadir görülür. Yani ailesinde, annesinde ve kız kardeşinde çatlak sorunu olan kadınlar bu sorunla karşılaşacaklardır.
  • Doğum çatlakları cildiniz hızlı şekilde gerildiğinde ortaya çıkmaktadır. Gebelikte doğumu kolaylaştırmak için doğum sırasında eklemlerinizi gevşetecek hormonlar üretilir. Ciltteki lifler üretilen hormonlarla yumuşadıkları için gebelik çatlaklarının oluşması kolaylaşır.
  • Cildin orta katmanına dermis Bu katman birbirine bağlı güçlü liflerden oluşmuştur. Vücudunuz büyüdükçe cildinizin esnemesi kolaylaşır. Hızlı büyüme nedeniyle lifler aşırı gerilip incelebilir, bazen de kopabilir. Bu liflerin koptuğu bölgelerde küçük yırtıklar oluşur ve alttaki kan damarları görünür hale gelir. Gebelikte oluşan çatlakların ilk oluşumunda kırmızımsı görünmesinin nedeni bu kan damarlarıdır. Doğum ilerledikçe kan damarları kasılarak kapanır ve yalnızca cilt altındaki yağ dokusu görünür. Çatlaklar solmaya başlar kırımızı rengi kaybolup sedef rengine dönüşür.
  • Egzema gibi bazı hastalıklar için kortizonlu ilaçların kullanımı da gebelik çatlaklarını oluşturabilir. Kortizon içeren ilaçlar bazı cilt hastalıklarındaki iltihabı azaltır ancak cildinizdeki kolajen miktarını da azaltabilirler. Kolajen cildinizin esnekliği için gereklidir. Vücuttaki kolajen miktarı azaldığı içinde gebelik çatlaklarının oluşma riski de fazlalaşır.

Gebelik çatlakları en çok hangi bölgelerde görülür?

  • Karın bölgesi
  • Basenler
  • Bacaklar
  • Üst kollar
  • Memeler gebelik çatlaklarının en çok görüldüğü bölgelerdir

Gebelik çatlaklarının oluşumu nasıl önlenir?

  • Gebelikte hızlı kilo alımına bağlı olarak ani gerilmeler ortaya çıkmaktadır. Bu gerilmelerde çatlaklara neden olmaktadır. Aşırı gerilmelere bağlı olarak liflerde zedelenmeler meydana gelir. Sağlıklı bir gebelik boyunca ortalama 12 kilo alınmalıdır. Bu kilo alım miktarı çoğul gebeliklerde ve zayıf annelerde biraz daha fazla olmaktadır. Anne adayları az kilo aldıklarında bebeklerinin gelişemeyeceğini düşünürler, ancak düzenli ve sağlıklı beslenildiğinde bebek de yeterince beslenmiş olacaktır. Ancak gebelik boyunca 16 kilodan fazla alınması durumunda gebelikte oluşan çatlaklar artacaktır.
  • Gebelikte sıvı alımı oldukça önemlidir. Gebelikte sıvı alımının Doğum çatlaklarını önlemeye de faydası vardır. Cilt altı bağ dokusu çok miktarda sıvı tutar. Bu sıvı, cildin esnekliğini sağlamaktadır. Sıvı tüketimi arttıkça cildin esnekliği de artacaktır. Bu nedenle günde en az 8 bardak su içilmesi önerilir.
  • Gebelik çatlaklarının görüldüğü bölgelere duş alımı sırasında yumuşak bir sünger ya da fırça ile masaj yapılabilir. Bu masaj kan dolaşımını arttıracak ve cildin esnekliğine ve dayanaklılığına destek olacaktır.
  • Gebelikte çatlak oluşumu dördüncü aydan itibaren başlar. Bu çatlakları önlemek için doktorunuzun önereceği kremleri üçüncü aydan itibaren kullanabilirsiniz. Çatlakları önlemek için çatlak oluşumu başlamadan önce gerekli tedbirleri almak ve cilt bağ dokusunu güçlendirmek gereklidir. Bu sebeple krem kullanımına çalak oluşumu başlamadan üçüncü ayda başlamak daha uygundur.
  • Gebelik döneminde egzersizin birçok faydası bulunmaktadır. Doğum çatlaklarını önlemek için de egzersiz yapılmalıdır. Yürüyüş ve yüzme gibi sporlar cildin gerginliğini azaltmaktadır. Cildin gerginliği azaldıkça çatlak oluşumu oranı da azalacaktır.
  • Gebelikte çatlak oluşumunu önlemek için kremlerin yanı sıra doğal yöntemler de kullanılabilir. Badem yağı, ceviz yağı, saf zeytinyağı ve kakao yağı kullanılabilecek doğal yağlardır.
  • Sigara kullanımının gebelerde çatlak oluşumunu arttırdığı araştırmalarda gözlemlenmiştir. Sigara kullanmayan gebelerde çatlakların daha da az olduğu görülmüştür.

Gebelik çatlaklarının doğum sonrası tedavisi nasıldır?

Doğum çatlakları doğum sonrası ne yazık ki kaybolmamaktadır. Çatlaklar vücudunuzun birçok bölgesinde oluşabilmektedir. Bu çatlakların oluşumu gebelikte önlenememişse doğum sonrası bu çatlakların tedavisi yapılabilmektedir.

            Emzirme döneminden sonra tretinoin içeren bir krem kullanılabilir. Tretinoin içeren kremler çatlakların boy ve enini %20 ye kadar azaltabilir. Bu kremler emzirme döneminde kullanılmamalı ve bu sırada gebe kalınmamalıdır.

            Doğum sonrası çatlakların tedavisinde kullanılan yöntemlerden biri de lazer yöntemidir. Lazer tedavisi ile çatlaklar tamamen yok olmaz ancak oldukça azalmasına yardımcı olabilir. Doğum çatlaklarının rengine göre kullanılan birçok çeşit lazer bulunmaktadır. Pulsed dye lazer tedavisi hala kırmızı olan çatlaklar üzerinde etkilidir. Bu yöntem cildinizdeki kan damarlarını tıkayarak çatlak renginin solmasını hızlandırır. Diğer lazer yöntemi ise kollajen üretimini uyarıp çökük çatlakların esnekliğini tekrar kazanmasına yardımcı olur.

Bir önceki yazımız olan Gebelikte Mide Bulantısı başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

İlginizi Çekebilecek Konular