Gebelik Zehirlenmesi ( Preeklampsi ) Nedir?

0
1
Gebelik Zehirlenmesi

Gebeliğin 20. haftasından sonra ya da doğumdan sonra yüksek kan basıncı ve idrarda protein kaybı olmasıyla karakterize durumdur. Gebeliklerin  %5-10 unda görülen gebelik zehirlenmesi durumunda kan basıncı çoğunlukla 140/90 mmHg ya da üzerinde saptanır. Tansiyon yüksekliği fark edildiğinde hastanın idrarında protein bakılır. Tansiyon yüksekliğinin yanı sıra, idrarda protein de pozitifse gebelik zehirlenmesi tanısı konabilir.

Gebeliğin 32. haftasından önce gebelik zehirlenmesi gelişirse buna erken gebelik zehirlenmesi, 32. Haftasından sonra gelişirse geç Preeklampsi denilmektedir.

Gebelik zehirlenmesi Belirtileri Nelerdir?

  • Gebelikte ani kilo artışı ve ödem olması,
  • İdrar testinde proteinin pozitif olması,
  • Bulantı ve kusma,
  • Görme bozuklukları,
  • Karında ağrı ve baş ağrısı,
  • İdrara çıkmada azalma,
  • Bilinç kaybı,
  • Bebek hareketlerinde azalma,
  • Batın bölgesinde hassasiyet,
  • Gebelik kontrollerinde kan basıncının(tansiyon) 140/90 mmHg ve üzerinde olması,
  • Reflekslerde artış görülmesi durumları gebelik zehirlenmesi belirtileridir.

Gebelik zehirlenmesinin Nedenleri Nelerdir?

Gebelik zehirlenmesinin nedenleri kesin olarak bilinmemektedir.         Bilinen birkaç nedeni ise şöyledir;

  • Genetik faktörler,
  • Plasentadaki damarlarının hasarlı olması ve buradan salgılanan sitokinler,
  • Rahimde kan akışının yetersiz olması,
  • Bağışıklık sistemi ile ilgili sorunlar olması gebelik zehirlenmesinin nedenleridir.

Gebelik zehirlenmeside Kimler Risk Altindadir?

  • Aile öyküsünde gebelik zehirlenmesi(gebelik zehirlenmesi) öyküsü olanlar,
  • Kronik hipertansiyon hastaları,
  • Gebeliğin ilk gebelik olması,
  • Anne adaylarının 18 yaş altı ya da 35 yaş üstü olması,
  • Gebeliğin çoğul olması,
  • Önceki gebeliklerinde gebelik zehirlenmesi olması,
  • Gebelikte anne adaylarında gebelik şekeri çıkması,
  • Anne adayının kronik böbrek hastası olması,
  • Anne adaylarının otoimmün hastalığı olması,
  • Obezite durumlarında anne adaylarının gebelik zehirlenmesi olma riski yüksektir.

Gebelik zehirlenmesi Vücutta Nasıl Hasar Oluşturur?

Gebelik zehirlenmesi kapiller denilen damar bölgelerinde oluşan bir hastalıktır. Kapiller damarlar atardamarlar ile toplardamarlar arasında yer alan, organlar arası alışverişi sağlayan ve artık maddelerin toplanmasını sağlayan ince damarlardır. Kapiller damarlarda bilinemeyen nedenlerde dolayı oluşan direnç artışı sonucu kapillerin gerisinde bulunan atardamarlarda da basınç artar ve bu durumda hipertansiyon oluşur.

Kapiller damarlardan organların etrafındaki damar dışı bölgelere sıvı kaçağı olur. bu durumda şişme ve anormal kilo alımı görülür.

Böbreklerde damar dışına kaçan albümin böbreklerden süzülerek idrara geçer. Bu durumda kanda albümin miktarında azalma görülür. Kan içerisindeki albümin kanın sıvısını damar içerisinde tutan en önemli maddelerdendir. Kandaki albümin miktarının azalması durumunda, damarlardan organların etrafına sıvı kaçağı artar ve ödem oluşur.

Kapiller damarların hasar görmesiyle anne karnındaki bebeğe yaşamsal besin maddelerinin iletilmesinde azalmalar, aksamalar görülür. Gebelik zehirlenmesinin erken gelişmesi ve uzun sürmesi bebeğe giden besin maddelerinin azalmasına ve intrauterin gelişme geriliğine neden olur. Bebeğe giden oksijen miktarının azalmasıyla bebekte sıkıntı hali (fetal distress) oluşabilir. Bebeğe giden kan akımında ani bir artış olursa, plasentanın erken ayrılması durumu oluşabilir. Gelişme geriliği, plasentanın erken ayrılması veya bebekte sıkıntı hali bebeğin ölmesine ya da doğduktan sonra ciddi sorunlarla karşılaşmasına neden olabilir.

Gebelik zehirlenmesi durumunda en çok etkilenen organlardan birisi de karaciğerdir. Orta ve şiddetli derecelerde gebelik zehirlenmesilerde karaciğer ve safra enzimlerinde yüksrlme görülür. Özellikle şiddetli gebelik zehirlenmesi durumlarında oluşan ileri dereceli karaciğer hasarında, gözün beyaz kısmında sarılık oluşabilmektedir. Bu durum ölüme kadar gidebilir.

Özellikle ağır gebelik zehirlenmesilerde beyin en çok etkilenen organlardandır. Beynin etkilenmesi ile eklampsi (hastanın kol ve bacaklarında kasılmalar ve geçici bir süre bilinç kaybı şeklinde görülen krizlerdir) gelişebilir. Eklampsi gelişmesi anne adayının hayati tehlikesini artırmaktadır.

Kapiller damarların hasar görmesinden kan ve pıhtılaşma sistemi de etkilenmektedir. Hasarın olduğu bölgede trombositlerin parçalanmasıyla kanda trombosit seviyesi düşer. Trombositler vücudumuzda pıhtılaşmayı sağlayan hücrelerdir. Azalmaları durumunda ciddi kanamaların oluşmasına neden olabilmektedirler.

Gebelik zehirlenmesi Tedavisi Nasildir?

Gebelik zehirlenmesi tedavisi hastalığın şiddetine ve gebeliğin kaçıncı haftasında olduğuna bağlıdır. Gebelik zehirlenmesinin kesin tedavisi doğumdur. Doğum sonrası kendiliğine düzelebilmektedir.

Gebeliğin erken dönemlerinde gebelik zehirlenmesi teşhisi konulduğunda bebek gelişimini tamamlayamadığı için , eğer hastalık şiddetli değilse bebeğin gelişmesi beklenir. Akciğer geliştirici ilaçlar verilir. Ancak hastalık şiddetli ise, tansiyon çok yüksek, idrarda protein miktarı çok fazla ve organlarla ilgili fonksiyon bozukluğu varsa bebeğin gelişimi beklenmeden acil doğuma alınır. Ayrıca şiddetli gebelik zehirlenmesi durumlarında anne adayı eklampsi krizi olmasın diye magnezyum sülfat başlanır. Şiddetli gebelik zehirlenmeside  annenin hayati riski ve bebeğin doğduğunda karşı karşıya kalacağı riskler değerlendirilerek tedavi uygulanır.

Hafif  gebelik zehirlenmeside hasta tansiyon, nst ve bazı kan tahlileri ile sıkı takibe alınır. Hastalığın şiddetinde takiple bir artma olmazsa gebeliğin sonuna kadar beklenir. Planladığı şekilde zamanında normal ya da sezaryen doğum yaptırılabilir.

Gebelik zehirlenmesi Nasıl Önlenir?

  • Magnezyum gebelik zehirlenmesi riskini azaltabilmektedir. Bu mineral aynı zamanda kasları ve damarları rahatlatarak basınç seviyesini azaltır. Ayrıca magnezyum tansiyonu dengelemektedir.
  • Yemeklerinizde çok az limon kullanın.
  • Günde en az 6-8 bardak su iç
  • Günlük olarak 30 dakika doktorunuzun önerdiği şekilde hafif egzersizler ya da yürüyüş yapın.
  • Sigara ve alkol tüketiminden kaçının.
  • Kafeinli içeceklerden uzak durun.
  • Probiyotikler bağışıklık sistemini dengeler ve gebelik zehirlenmesi riskini azaltır. Doktotunuzun önerdiği probiyotikleri kullanın. Peynir, süt ya da yoğurt bunları her gün tüketmeye gayret gösterin.
  • D vitaminin düşük olması durumlarında gebelik zehirlenmesi riskinin arttığı görülmüştür. Güneşin tam tepede olmadığı günün doğru saatlerinde güneş ışığından yararlanmayı unutmayın.