KADINLARDA YUMURTLAMA BOZUKLUKLARI

Yumurtlama bozukluğu nedir?

Sağlıklı kadınlarda her ay bir yumurta oluşur. Bu yumurta olgunlaşarak çatlar ve döllenme oluşur. Ancak bazı nedenlerden dolayı her ay olması gereken dönemde yumurtlama hiç olmayabilir ya da seyrek ve düzensiz bir şekilde olabilir. Bu duruma yumurtlama bozukluğu denir.

 

Yumurtlama bozukluğunun nedenleri nelerdir?
  • Yumurtlama bozukluğunun bilinen en önemli nedenlerinden biri Polikistik Over Sendromudur. Polikistik over sendromunda yumurtalıklar doğuştan yapısal olarak farklıdır ve bu durum yumurtlama bozukluğuna neden olmaktadır.
  • Çok fazla stres durumu vücuttaki her organı etkileyebildiği gibi yumurtalıkları da etkileyebilmektedir. Bu durum yumurtalıklarda, yumurtlama bozukluğuna neden olabilmektedir.
  • Kronik rahatsızlıklar ciddi boyutlara geldiğinde ve tedavi edilmediğinde yumurtlama bozukluklarına neden olabilmektedir.
  • Vücudumuzda bulunan yağ oranı değiştiğinde yumurtlama düzenimiz de bozulabilir. Bu nedenle düzensiz yapılan diyetler ve aşırı kilo kaybı yumurtlama bozukluğuna neden olabilmektedir.
  • Tiroid bezi bozuklukları yumurtlama bozukluğuna neden olabilmektedir.
  • Emzirme dönemi yumurtlama bozukluklarına neden olabilmektedir.
  • Süt hormonunun yüksek olduğu hastalıklarda (hiperprolaktinemi vb.) yumurtlama düzeni bozulabilmektedir.
  • Yumurtalıklarda bulunan kistler geçici zamanlı ya da kalıcı yumurtlama bozukluklarına neden olmaktadır.
  • Hormonal bozukluklar tedavi edilmediği sürece yumurtlama bozukluğuna neden olabilmektedir.
  • Doğum kontrol ilaçları düzenli kullanıldığında yumurtlamayı düzenler ve gebelik oluşmasını engeller. Ancak düzenli ve doğru kullanılmadığında yumurtlama bozukluklarına neden olabilmektedir.
  • Premenopoz döneminde vücutta bulunan kadınlık hormonunda düzensizlikler oluşur. Buna bağlı olarak da yumurtlama bozuklukları oluşabilmektedir.
  • Doğuştan rahimde bulunan anomalilerden dolayı yumurtlama bozuklukları oluşabilmektedir.
  • Antidepresan kullanımları yumurtlama bozukluklarına neden olabilmektedir.

 

Yumurtlama bozukluklarının belirtileri nelerdir?
 
  • Yumurtlama bozuklukları hastalarda adet düzensizliklerine ya da adet görememeye neden olabilmektedir.
  • Korunmasız cinsel birliktelik olduğu halde gebelik oluşmadığında yumurtlama bozukluğu düşünülebilir.
  • Bir kadının yumurtlamasını değerlendirmek için adet döneminin 21. gününde progesteron hormonu seviyesi ölçülebilir. Bu dönemde progesteron seviyesinin 3ng/ml’ nin üzerinde olması gerekmektedir. Bu durum yumurtlama göstergesidir. Değerin 3ng/ml üzerinde olmaması durumunda yumurtlama bozukluğu olduğu düşünülebilir.
  • Adet döneminin 12. ve 18. günleri arasında yapılan yumurtlama testlerinde yumurtlamanın görülmemesi durumlarında, hastada yumurtlama bozukluğu olduğu düşünülebilir.
Yumurtlama bozukluğunun tedavisi nasıldır?

Yumurtlama bozukluklarında tedavi özellikle nedene yönelik yapılmaktadır. Yumurtlama bozukluğunun nedeni tiroid bozuklukları veya şeker hastalığı gibi kronik hastalıklar ise bu durumda öncelikle bunlara yönelik tedavi sağlanır. Sorun tedavi edildikten sonra hastanın bir süre kendiliğinden gebe kalabilmesi için zaman tanınır. Ancak eğer gebelik kendiliğinden gerçekleşmezse, bu durumda yumurtlama tedavisi uygulanır.

Yumurtlama tedavisi için adetin 5. günü itibariyle yumurtlama haplarına başlanır ve belirli aralıklarla yumurta takibi yapılır. Yumurta döllenecek boyuta geldiğinde ise planlı cinsel birliktelik önerilerek gebelik oluşması sağlanmış olur. Yumurtlama hapları ile yumurta gelişimi sağlanamazsa dışarıdan FSH ve LH hormonları içeren iğneler yapılarak yumurtanın büyümesi sağlanır. Yumurta istenilen büyüklüğü geldiğinde yumurta çatlatma iğnesi yapılır ve bu iğne yapıldıktan 24-36 saat sonra eşlerin birlikte olması önerilir. Yumurtlama tedavisi sonrası cinsel birliktelik ile gebelik sağlanamamışsa ya da sperm bozukluğu mevcutsa, çatlatma iğnesi yapıldıktan 24-36 saat sonra aşılama yapılarak gebelik şansı arttırılır.

 

Yumurtlama bozukluğu hastalarında gebelik düşünülmüyorsa nasıl tedavi edilir?

Yumurtlama bozuklukları sadece gebelik oluşmasını geciktirmez. Aynı zamanda adetlerin düzensizleşmesine, adet görememeye, tüylenmeye, aşırı kilo alma ve akne problemlerine de neden olabilmektedir. Bu hastalarda da yine öncelikle yumurtlama bozukluğuna neden olan durumlar tespit edilir. Yumurtlama bozukluğu hormonların yetersiz çalışmasından kaynaklanıyor ise hastaya adet düzenleyici hormonal ilaçlar, tüylenme ve akne önleyici ilaçlar veya doğum kontrol ilaçları verilerek semptomlar tedavi edilebilir.

      Vücutta bulunan yağ oranının değişmesi yumurtlama bozukluklarına neden olabilmektedir. Bu sebeple yumurtlama bozukluğu olan hastaların bazen sadece vücut kitle indeksini normale getirecek kiloya gelmesi bile tedaviyi sağlayabilmektedir. Bu nedenle aşırı kilolu olanların düzenli bir şekilde zayıflayarak ideal kiloya ulaşmaları ve aşırı zayıf olanların dengeli beslenerek ideal kiloya ulaşmaları tedavi için yeterli olabilmektedir.