Adet Düzensizliği

Adet Düzensizliğinin Nedenleri Nelerdir?

• Hormonal ilaçların kullanılması,
• Doğum kontrol amacıyla kullanılan haplar ve iğneler
• Polikistik over sendromu gibi yumurtalıkların çalışmasının düzensiz olduğu durumlar,
• Menopoz ve premenopoz dönemleri,
• Spiral ya da hormonal spiral uygulanaması,
• Troit bezi hormonlarının bozukluğu,
• Rahim içersinde kanama düzensizliğine neden olacak miyom, polip gibi oluşumların bulunması,
• Emzirme ve lohusalık dönemi,
• Strest durumları,
• Yoğun egzersizlerin yapılması,
• Aşırı kilo kaybı ve aşırı kilo alınması,
• Yetersiz ve sağlıksız beslenme,
• Akut ve kronik hastalıklar.

Adet Düzensizliğinin Belirtileri Nelerdir?

Adet sikluslarının 21 günden kısa ya da 35 günden daha uzun aralıklarla olması,

Arka arkaya 3 ya da daha fazla bir dönem adet görülmemesi,

Adet miktarının normalden daha az ya da daha fazla olması,

Adet dönemleri dışındaki zamanda ara ara leke ya da hafif kanamaların olması,

Adet süresinin 1 haftadan daha uzun olması,

Menopoz döneminde olunduğu halde kanama olması,

Cinsel birliktelik sırasında ya da sonrasında kanamaların olması durumları adet düzensizliğinin belirtileridir.

Adet Düzensizliği Çeşitleri Nelerdir?

• Oligomenore
• Polimenore
• Menoraji
• Hipomenore
• Hipermenore
• Menometroraji
• Ovulasyon kanaması
• Premenstrüel kanama
• Spotting
• Jüvenil kanama
• Postmenopozal kanama

Oligomenoro; adet sikluslarının 35 günden fazla olmasına oligomenore denir. Oligomenorenin en bilinen nedeni hormonal dengesizliklerdir. Özellikle dişi üreme sistemini kontrol eden östrojen ve progesteron hormonlar vücutta olması gerektiği miktarda bulunmayabilir. Oligomenore durumlarında adet siklusları 35 günden fazla uzar, adet olduğunda ise şiddetli kanama, karında ağrı ve rahatsızlık gibi belirtiler görülebilir. Oligomenore durumlarında tedavi için mutlaka doktora başvurulmalıdır. Üreme çağındaki ve gebelik şüphesi olan hastaların oligomenore durumlarında mutlaka gebelik testi yaptırmaları önerilir.

Poligomenore; adet sikluslarının 21 günden daha az olmasına poligomenore denir. Poligomenorenin nedenleri, hormonal dengesizlik, myom, polip, hipertroidi ve strest gibi durumlardır. Poligomenorenin tedavisinde önce nedeni belirlenmeli ve nedene bağlı tedavi uygulanmalıdır.

Menoraji; adetin 7 günden fazla sürmesine menoraji denir. Genellikle menopoz öncesi dönemde görülen menoraji, kansızlığa da neden olabilmektedir. Menoraji durumlarında hastanın pıhtı düşürme şeklinde kanaması olur. Menorajinin nedenleri, östrojen ve progesteron gibi dişi üreme hormonlarının dengesizliği, yumurtlamanın olmaması, miyomlar, polipler, spiral kullanımı, dış gebelik, rahim kanseri, pıhtılaşma bozuklukları, bazı ilaçların yan etkileri, tiroit sorunları, karaciğer ve böbrek rahatsızlıkları ya da rahim içi enfeksiyonlarıdır. Menorajinin tedavisinde kanamayı durdurma amaçlı progesteron tedavileri, doğum kontrol hapları ve bu yöntemlerle tedavi sağlanamıyorsa rahim içerisinin probe ile temizlenmesi, sonrasında m..rena uygulanması uygundur.

Hipomenore ; adet döneminde adet kanama miktarının az olması durumuna hipomenore denir. Hipomenorenin başlıca nedenleri arasında kadının ilerleyen yaşlarda doğum kontrol hapı kullanmasıdır. Ayrıca kürtaj sonrasında oluşan yapışıklıklarda hipomenore nedenlerindedir. Hipomenore durumlarında üreme çapındaki ve gebelik şüphesi bulunan hastaların mutlaka kanda gebelik testi yaptırmaları önerilir.

Hipermenore; adet kanamalarının günlük miktar olarak fazla olması ancak kanama süresinin normal olması durumuna hipermenore denir. Hipermenorenin en önemli nedeni myom ve adenomiyozis gibi rahim kaslarında bulunup onların kasılma işlemini bozan oluşumlardır. Ayrıca aylık ve 3 aylık korunma iğneleri de adet düzensizliğine neden olup adet miktarını artırmaktadır. Polikistik over durumlarında da gecikme sonrası olan adetlerin miktarı fazla olabilmektedir. Rahim içerisinde endometrit denilen enfensiyonlar oluştuğunda da adet miktarları fazla olabilir.

Menometroraji; adet dönemlerinde olan kanamanın hem miktarının hem de süresinin uzun olması durumuna menometroraji denir. Bu durumda adet döneminde başlayan kanama aynı miktarda diğer adet dönemine kadar devam edebilmektedir. Bu durum döl yatağında ya da üreme organlarında oluşan bir hastalıktan dolayı olabilir ya da hormonal dengenin bozulmasından dolayı olabilmektedir.

Ovulasyon kanaması; adet dönemi arasındaki sürede tam ortada kalan 1 haftalık döneme yumurtlama dönemi denilir. Yumurtlama kişinin 21-35 gün arası siklus süresine göre değişkenlik gösterebilir. Yumurtlama döneminde lekelenme tarzında olan kanamaya ovulasyon kanaması denilir.

Premenstrüel kanama; menstrüel kanamalar öncesinde başlayan hafif kanamalara premenstrüel kanama denir. Adet dönemi yaklaşırken hormon düzeylerinin değişmesinden dolayı hastanın gülük yaşantısı çok fazla etkilemeyen lekelerdir. Premenstrüel kanamalar strest ve depresyonlu nedenli de olabilmektedir. Memelerde hassasiyet, hafif geçici kilo kaybı, sindirim sistemi bozuklukları, sıcak basmaları, uykusuzluk, ajitasyon gibi belirtilerle kendini gösterir.

Spotting; menstrüel dönem dışındaki zamanda leke tarzında oluşan kanamalara spotting denir. Genellikle rahimiçi aracı olan kadınlarda yada hormonal düzensizliği olan kadınlarda görülmektedir. Spotting tarzında kanamalar olduğunda mutlaka doktora başvurmak gereklidir. Tedavisi nedene yönelik yapılmaktadır.

Jüvenil kanama; adetin ilk başladığı genç kızlık dönemine menarş dönemi denir. Bu dönemde oluşabilecek düzensizlik ilerleyen yaşlarda da devam edebilmektedir. Menarş döneminde ya da sonrasında oluşan genç kızlık dönemi düzensizliklerine jüvenil kanama denir. Jüvenil kanamanın en bilinen nedenleri, hormonların düzensiz çalışması, yumurtalıklarda düzensiz yumurta oluşumudur. Yoğun şekilde kanamalar olabilir ve birkaç hafta sürebilmektedir. Tedavi için öncelikle düzensizliğinin nedeni belirlenmeli ve ona göre tedavi uygulanmalıdır.

Postmenopozal kanama; menopoz döneminde kadınlar adet görememektedir. Ancak menopoz döneminde olmasına rağmen kanama olması durumuna postmenopozal ( menopoz sonrası) kanama denir. Postmenopozal kanmaların en bilinen nedenleri, rahimiçerisinde myom olması, polip olması, rahim içi zarının bilinmeyen nedenlerle kalınlaşması(endometriyal hiperplazi) ve rahim kanseridir. Menopoz sonrasında olan kanamalar hiçbir zaman normal karşılanmayacağı için mutlaka doktora başvurulması gereklidir.

Adet Düzenin Takibi

• Adet dönemlerinde düzensizlik olup olmadığını anlayabilmek için mutlaka takip etmelisiniz. Dönemsel olabilecek bu düzensizlikler takip edilip doktora başvurulduğunda kısa sürede tedavi edilebilir. Adet düzenini takip edebilmek için aşağıdakilerini uygulamanız gerekir
• Adet döneminin başlangıç ve bitiş tarihlerini not almalısınız.
• Adet kanamalarınızın başlangıç ve bitiş tarihlerini not almalısınız.
• Adet döneminde günlük kullandığınız ped yada tampon sayısını not almalısınız.
• Cinsel ilişki sırasında, sonrasında kanlı akıntı,lekelenme tarzında kanama ya da kanama olup olmadığını kontrol edip doktorunuzu bu konuda bilgilendirmelisiniz.
• Adet dönemleriniz dışında leke, kanama tarzında farklılıklar olup olmadığını not almalısınız.
• Adet düzensizlikleriniz için doktora başvurduğunuzda bu bilgilerin yanınızda bulunmalı ve bunları doktorunuza bildirmelisiniz.

Adet Düzensizliğin Tedavisi

Adet düzensizliklerinin tedavisi için öncelikle düzensizliğin nedeni belirlenmelidir.

Adet düzensizliğine neden olan hormonal düzensizlikler ise hormonal düzenleyici hormon ilaçları kullanılabilir.

Düzensizliğin nedeni yumurtalık kistleri ise öncelikle takip edilip, eğer kist kendiliğinden küçülmüyor ise hormonal ilaçlar kullanılır. Ancak bu yöntemle de kist küçültülemez ise kistin türüne göre cerrahi müdahale gerekebilmektedir.

Adet düzensizliğine neden olan rahim içerisinde bulunan miyom ise cerrahi müdahale gerekebilmektedir.

Spiral nedenli adet düzensizliği oluyor ise sadece spiralin çıkarılması tedavi için yeterlidir. Ancak spiral çıkarıldıktan sonra hasta mutlaka başka korunma yöntemine karar vermelidir. Spiral çıkarıldıktan sonra hemen gebe kalınabilir.

Adet düzensizliği bazı kadınlarda gebelikten kaynaklı olabilmektedir. Gebelik döneminde nadir de olsa adet gören kadınlar vardır. Gebeliğin özellikle ilk 3 aylık döneminde yerleşme kanaması ile adet karıştırabilir. Bu kanama daha açık renkli, adetten daha az olabilmektedir. Bu nedenle adet gecikmesi ya da adet düzensizliği durumlarında üremem çağında ve gebelik şüphesi varsa mutlaka öncelikle gebelik testi yapılması gerekmektedir.

Menopoz döneminde olan kanamalarda öncelikle kanamanın nedeni belirlenmelidir. Miyom nedenli kanamalarda cerrahi müdahale gerekir. Hiperplazi gibi rahim duvarının kalınlaşması durumlarında mutlaka rahim içerisindeki fazla dokunun temizlenmesi ve patolojiye gönderilmesi gerekmektedir. patoloji sonucuna göre doktorunuz tedaviyi yönlendirecektir.

Polikistik over sendromu gibi yumurtalıkların düzensiz çalışması ve hormonal dengesizliklerin olabildiği durumlarda hormonal ilaçlar kullanarak tedavi uygulanır.

Tiroid bezi hormonlarının düzensiz salınımından dolayı olan adet düzensizliklerinde tiroid hormonlarının ilaçlarla düzene sokulması tedavi için yeterli olabilmektedir.

Rahim içerisinde ya da rahim ağzında bulunan poliplerde adet düzensizliğine neden olabilmektedir. Bu durumda polipin çıkarılması adet dönemi dışında oluşan kanamaların tedavisinde yeterli olacaktır.